Αγνώστου μητρός

ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΣ

ιστοριομυθογραφία της Ελλάδας

γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Τίτλος: «Αγνώστου μητρός»

Συγγραφέας: Α. Ι. Μαριανός

Εκδόσεις: Ρενιέρη

Έτος έκδοσης: 2015

Έκδοση: Β΄ έκδοση

Πόλη: Αθήνα.

Αγνώστου μητρός. Αλλά πατρός; Τι σημαίνει το «αγνώστου μητρός», αν το δούμε πιο διεισδυτικά; Το ιστορικό μυθιστόρημα του Αντρέα Μαριανού, «Αγνώστου μητρός»,εκδ. Ρενιέρη, β΄ έκδοση, Αθήνα 2015, με τίτλο «Αγνώστου μητρός», έπεσε στα χέρια μου καθυστερημένα. Για την ακρίβεια μου το έστειλε ο συγγραφέας. Με τον Αντρέα Μαριανό διατηρώ μία μακρόχρονη φιλία. Αυτό όμως δε με εμποδίζει να τον επικρίνω όπου πρέπει. Πήρα το βιβλίο και άρχισα να το διαβάζω. Θα το πω χυδαία: μου άρεσε. Θα το πω πιο συγκροτημένα: με ενδιέφερε. Θα εξηγήσω γιατί αφού πω ότι το διάβασα σχεδόν χωρίς να σταματήσω.

Σε 202 σελίδες καταφέρνει να βάλει μέσα την ιστορία της Ελλάδας. Από τις πρώτες δεκαετίες του 20ου αιώνα μέχρι τις μέρες μας. Σχεδόν 100 χρόνια ιστορίας και με 25 αιώνες ιστορικής αναφοράς δεν είναι ένα βαρύ ιστορικό αφήγημα; Όχι! Θα προσπαθήσω να το εξηγήσω. Ο Αντρέας Μαριανός γνωρίζει πολύ καλά την ιστορία της Ελλάδας. Την έχει σπουδάσει. Μπορεί πολύ εύκολα να κόψει κομμάτια της και να τα συρράψει. Μέσα σε αυτά μπορεί να βάλει τη δική του αφήγηση. Τόσο αρμονικά που να μοιάζει σαν ένα κομμάτι της ιστορίας ή η ιστορία να μοιάζει ένα κομμάτι της αφήγησης.

ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΣ: Ο ΡΥΘΜΟΣ ΣΤΗΝ ΑΦΗΓΗΣΗ

Κανείς δεν μπορεί να ξεχωρίσει το «πραγματικό» από το κατασκευασμένο στην αφήγηση του Μαριανού. Αυτό είναι ένα από τα πολλά μαγικά του στοιχεία. Ακόμη δεν μπορούμε εύκολα να ξεχωρίσουμε αν είναι μία αυτοβιογραφία ή με αφορμή αυτή ένα ιστορικό αφήγημα. Σε ποιο βαθμό; Άγνωστο. Ο συγγραφέας τα μπλέκει τόσο όμορφα που σε κρατάει σε εγρήγορση. Πως το καταφέρνει αυτό είναι ένα άλλο μαγικό τέχνασμά του. Ή κάπως έτσι.

Αγνώστου μητρός

Ο σκηνοθέτης και συγγραφέας του βιβλίου.

Επειδή, όμως, η τέχνη έχει κάτι το μαγικό αλλά δεν είναι μαγεία, ο Αντρέας Μαριανός φαίνεται ότι έχει δουλέψει με πολλή προσοχή. Δίνει ιδιαίτερη βαρύτητα στο ρυθμό. Έχει ασχοληθεί χρόνια με τον κινηματογράφο και το θέατρο. Με το πρώτο σα σκηνοθέτης, σεναριογράφος και ηθοποιός. Με το δεύτερο σαν ηθοποιός. Ξέρει τι θα πει ρυθμός. Πολύ περισσότερο τι σημαίνει εσωτερικός ρυθμός. Το εφαρμόζει περίτεχνα σε αυτό το μυθιστόρημα.

Πιάνει μία ιστορία. Την αφήνει σε ένα σημείο. Πιάνει μία άλλη. Την παρατά σε ένα ενδιαφέρον σημείο. Μετά μία άλλη. Έτσι φτιάχνει μία πλεξούδα. Οι κλωστές της είναι αφηγήσεις που, κάποια στιγμή, ενώνονται. Όλες γίνονται μία κοτσίδα. Το κάθε πρόσωπο λέει τη δική του ιστορία. Όλες οι ιστορίες είναι κομμάτια της ελληνικής ιστορικής αφήγησης. Όταν τελειώνεις ένα κεφάλαιο και πιάνεις ένα άλλο δε χάνεις τον ειρμό σου. Δεν έχουμε μία χυδαία ειμαρμένη. Αλλά η Θεά Τύχη που προσπαθεί να μας μπερδέψει και, συγχρόνως, να μας δείξει ένα δρόμο. Το τυχαίο και το προσδιορισμένο. Το παραγόμενο νόημα από αυθαίρετα σημεία. Μόνο που δεν είναι τόσο αυθαίρετα. Έχει την εντύπωση ότι αυθαιρετούν. Η Ιστορία που εμείς φτιάχνουμε, η εθνική μας ιστορία, τα κάνει να φαίνονται αυθαίρετα. Δεν είναι στην πραγματικότητα!

ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΣ: ΜΙΑ ΓΕΝΝΗΣΗ

Εδώ έχουμε, για την ακρίβεια, τον εσωτερικό ρυθμό. Όπως τον ξέρουμε από τη θεωρία του κινηματογράφου. Είναι αλήθεια ότι αυτό μυθιστόρημα θα μπορούσε να ήταν μία πολύ καλή ταινία. Μόνο που θα απαιτούσε πολλά λεφτά που, δυστυχώς, τα κέντρα αποφάσεων δεν εμπιστεύονται στον Αντρέα Μαριανό. Γιατί δεν έχουν αξιολογήσει καλά τη δουλειά του. Γιατί έχουν μείνει στον παρορμητικό χαρακτήρα του. Δυστυχώς!

Και φτάνουμε στο τέλος. Εκεί ο ρυθμός πέφτει. Μας ωθεί να σκεφτούμε. Να δούμε όλη αυτή την ιστορία σα μία ερωτική πράξη. Τι σημασία έχει ποιοι είναι οι πρωταγωνιστές; Ποια είναι η μητέρα και ποιος είναι ο πατέρας; Μήπως ο Δίας και η Ήρα; Μήπως ο Κρόνος; Μήπως ο Χριστός και η Παναγία; Τι σημασία έχει; Το μεγάλο ζητούμενο είναι ο έρωτας. Αυτό αναζητούν συνέχεια. Μερικές φορές το πετυχαίνουν. Όταν τον έχουν αμαρταίνουν. Η Ηλέκτρα εδώ «πληρώνει το λογαριασμό». Το ίδιο και ο άντρας της. Ο Πρίγκιπας περνά σαν εξολοθρευτής άγγελος και αλλάζει τα πάντα. Όλα είναι μία ερωτική πράξη. Ο Σαράντος αγιοποιείται. Η Όλγα επίσης γίνεται μία Παναγία.

Όλα είναι μία θεογονία. Ο Μαριανός, σαν άλλος Ησίοδος, φτιάχνει τη ληξιαρχική πράξη γέννησης της Ελλάδας. Πρόστυχα και αγαπησιάρικα. Αμαρτωλά και άγια. Με αγάπη. Εκεί κρύβεται επιμελώς η ανησυχία για τον Άνθρωπο. Αν κάποιος ξέρει καλά το συγγραφέα -όπως εγώ- είναι εύκολο να το καταλάβει. Όσοι δεν τον ξέρουν ας αφεθούν με απελευθερωμένες τις αισθήσεις τους για να το νιώσουν. Μετά θα τον καταλάβουν. Άρα, τουλάχιστον δύο αναγνώσεις, αγαπητοί μου.



ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Ο Γιάννης Φραγκούλης γεννήθηκε στην Αθήνα, το 1960, όπου τέλειωσε το εξατάξιο γυμνάσιο. Σπούδασε χημεία στον Καναδά, στο Μόντρεαλ (Quebec), στο Μόνκτον (New Brunswick) και στην Ορλεάνη (Γαλλία). Το 1989 σπούδασε φωτογραφία στην ΑΚΤΟ, στην Αθήνα. Παρακολούθησε σεμινάρια σημειωτικής, με το Δημήτρη Τσατσούλη (φωτογραφίας, λογοτεχνίας και θεάτρου), στο Ελληνοαμερικάνικο Κολλέγιο. Το 2009 τέλειωσε το Master in Arts, από το Middlesex University, με θέμα της διατριβής του, «Ο μύθος, μια αφηγηματική διακειμενικότητα». Το 1989 άρχισε να αρθρογραφεί και το 1990 ξεκίνησε να γράφει κριτικές κινηματογράφου. Το 1992 έγινε μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου, της οποίας έχει διατελέσει Πρόεδρος, και της FIPRESCI. Το 1994 έγινε μέλος του «Μικρό» (Σωματείο για την ταινία μικρού μήκους), στο οποίο ήταν Πρόεδρος για δύο θητείες. Το 2000 ξεκίνησε να διδάσκει σε σεμινάρια κινηματογράφου στην Ένωση Τεχνικών Κινηματογράφου και Τηλεόρασης (ΕΤΕΚΤ), στο «Μικρό», στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, στο Μουσείο Κινηματογράφου, στο Μικρό Πολυτεχνείο, στη Σχολή Κινηματογράφου Λυκούργου Σταυράκου, στο δικό του χώρο και σε συνεργασία με τη filmfabrik Productions, στη Θεσσαλονίκη, όπου διδάσκει κινηματογράφο μέχρι σήμερα στο Κινηματογραφικό Εργαστήρι Fabula, το οποίο διευθύνει. Συμμετείχε στο στρογγυλό τραπέζι της FIPRESCI, στην Κωνσταντινούπολη και στη Φιλιππούπολη με θέμα τον βαλκανικό κινηματογράφο. Συμμετείχε σε κριτικές επιτροπές στα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας και σε Φεστιβάλ, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Είναι επιστημονικός σύμβουλος του Εργαστηρίου Almakalma, το οποία ερευνά τον Ενιαίο Παραστατικό Χώρο (Performance). Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί στην εφημερίδα Εξόρμηση, στην οποία ήταν υπεύθυνος του πολιτιστικού τμήματος, στην Αθηναϊκή, στη Νίκη, στο Μανδραγόρα, στην Ουτοπία, στη Σύγχρονη Εκπαίδευση, στον κατάλογο του Φεστιβάλ της Λάρισας, στη Γραφή, στο Κ.ΛΠ., στο Ριζοσπάστη και στο Αλμανάκ της ΠΕΚΚ. Ίδρυσε το περιοδικό «αντι-Κινηματογράφος», στο οποίο ήταν διευθυντής σύνταξης, το 1992, το περιοδικό «Κινηματογράφος και Επικοινωνία», στο οποίο ήταν διευθυντής, το 2000. Επιμελήθηκε και συνπαρουσίασε, μαζί με τον Κώστα Σταματόπουλο, την εκπομπή «Cineπλάνο», στο 902TV, από το 2008 έως το 2009. Ήταν υπεύθυνος για τους διαδικτυακούς τόπους www.cinemainfo.gr και www.theaterinfo.gr. Ίδρυσε και διεύθυνε το greeceactuality.wordpress.com. και τώρα διευθύνει και αρθρογραφεί στα www.filmandtheater.gr και www.thessalonikinfo.gr. Έχει μεταφράσει το βιβλίο του Jean Mitry, «Ο ρυθμός και η μουσική στον κινηματογράφο», έχει γράψει τα βιβλία «Η κωμωδία στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο», εκδ. Έλευσις, το 2006, «Τι είναι ο κινηματογράφος;», εκδ. Κέντρο Πολιτιστικών Μελετών (σειρά νεανική Βιβλιοθήκη) και «Κώστας Φέρρης», εκδ. της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών. Έχει οργανώσει διάφορες εκδηλώσεις στην Ελλάδα, όπως το Αφιέρωμα στον Παλαιστινιακό Κινηματογράφο, το 2002, την Εβδομάδα Κλασικού Ιαπωνικού Κινηματογράφου και την Εβδομάδα Σύγχρονου Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, το 2002, ως μέλος της Π.Ε.Κ.Κ. Ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής του Πανοράματος Νέων Δημιουργών, στο Ε.Κ.Θ., στη Θεσσαλονίκη, και ιδρυτής της Κινηματογραφικής Λέσχης Solaris, η οποία δραστηριοποιείται πλέον στη Θεσσαλονίκη. Διευθύνει το Αφηγηματικό Εργαστήριο Fabula, που ερευνά τον Ενιαίο Παραστατικό Χώρο. Έχει σκηνοθετήσει τρείς ταινίες μικρού μήκους, οι δύο πτυχιακές για το Master στο πανεπιστήμιο Middlesex, και την ταινία-ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους, «Η αγία της αρχαίας Μαντινείας». ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ «Μέσα από τις βιτρίνες», 8΄, 2009, σκηνοθεσία «Nafasz», 7΄, 2009, σκηνοθεσία «Η αγία της αρχαίας Μαντινείας», 50΄, 2010, ντοκιμαντέρ, σκηνοθεσία «Στιγμή απολιθωμένη», 31΄, 2010, ντοκιμαντέρ, σκηνοθεσία «Η τελευταία λατέρνα», 6΄, 2010, σεναριακή επιμέλεια «Το κλειδί της επιστροφής», 13΄, 2015, σεναριακή επιμέλεια «Το συρματόπλεγμα», 19΄, 2015, σεναριακή επιμέλεια «Στο Τσινάρι», 7΄, 2017, σκηνοθεσία «Sotos, ζωγράφος αει…πράγμων», 2020, 97΄, σκηνοθεσία-φωτογραφία ΒΙΒΛΙΑ «Ο ρυθμός και η μουσική στον κινηματογράφο», του Jean Mitry, μετάφραση, εκδ. Entracte και Σύγχρονη Εκπαίδευση, Αθήνα, 2001 «Τι είναι ο κινηματογράφος;», εκδ. Κέντρο Πολιτιστικών Μελετών, Αθήνα, 2004 «Κώστας Φέρρης», εκδ. Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών, Αθήνα 2004 «Η κωμωδία στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο», εκδ. Έλευσις, Τρίπολη, 2006


'ΑΓΝΩΣΤΟΥ ΜΗΤΡΟΣ' has no comments

Be the first to comment this post!

Would you like to share your thoughts?

Your email address will not be published.

Copyritght 2021 Thessalonikinfo / All rights reserved