ΑΝΑΦΟΡΑ
7 ΧΡΟΝΙΑ ΑΝΤΙΣΤΑΣΗΣ
21η Απριλίου: γράφει η Ελένη Καρασαββίδου
Η ημέρα που οι ενοχλητικές φωνές σιώπησαν και η κοινωνία νοικοκυρεύτηκε. Η ημέρα που ο αναπόφευκτος θυμός για την φαυλοκρατία που καμώνεται την Δημοκρατία, αναμεμειγμένου με συνειδητή ή ασυνείδητη άγνοια ή και σκοπιμότητα, έχει οδηγήσει πολλές και πολλούς να αποδέχονται άκριτα το χυδαίο αφήγημα πως οι χουντικοί ήταν αυταρχικοί αλλά δεν ήταν φαύλοι.
21η Απριλίου: Ο χειρισμός
Η ιδεολογική αυτή κατασκευή και κυρίως η αποτελεσματική επικοινωνιακή πολιτική αξιοποίηση των πολιτικο-κοινωνικών προβλημάτων από κύκλους εξουσίας και στρώματα εξουσιαζόμενων ώστε η εναλλακτική να είναι πάντα προς την κατάργηση της και όχι προς την ουσιαστική Δημοκρατία, είχε ως αποτέλεσμα την επικράτηση αυτής της απλουστευτικής μυθοπλασίας. Πρόκειται για ένα χειριστικό ιδεολογικό οπλοστάσιο το οποίο δικαιολογεί τον ηθικό εκμαυλισμό όσων βλέπουν την δήθεν νοικοκυροσύνη και τις κιτς γιορτές ως πανάκεια αδιαφορώντας για το σπαρασσόμενο σώμα στα κελιά και στα νησιά.
Μα αυτή είναι η χυδαιότητα του φασισμού, πως σε βάζει κι εσένα στο κάδρο της διαπλοκής, εξαγοράζοντάς σε ηθικά, ώστε και να βολεύεσαι με την εξαφάνιση των διαφορετικών, και να αποφεύγεις και τις άβολες ευθύνες της συμμετοχής στην κοινή μοίρα, σε αντίθεση με τη χειρότερη Δημοκρατία όπου μπορείς να την κρίνεις παίρνοντας αποστάσεις από τους εξουσιαστικούς κύκλους της. Ταυτόχρονα επιχειρεί την ιδεολογική διάλυση όσων ακόμη θέλουν να στέκονται με αξιοπρέπεια στα πάντα δύσκολους, πολύπλοκους καιρούς.
21η Απριλίου: Η οικονομία
Η ίδια η οικονομική κρίση χρησιμοποιήθηκε σε σύγκριση με την δικτατορία, αγνοώντας το πασιφανές, πως πριν την 1η πετρελαϊκή κρίση του 70 η οικονομία σε όλα τα καθεστώτα του πλανήτη πήγαινε τρένο. Θα θυμίσω εδώ, από την σπουδαία έρευνα του Ελευθεράτου (και όχι μόνο) μερικά γεγονότα:
Προτού καλά- καλά προλάβουν να… ζεστάνουν τις καρέκλες των πολιτικών αξιωμάτων που κατέλαβαν, οι συνταγματάρχες νομοθέτησαν την αύξηση των αποδοχών τους. Σχεδόν διπλασίασαν τον πρωθυπουργικό μισθό: Από τις 23.600 τον ανέβασαν στις 45.000 δρχ, προς μεγάλη χαρά του πρώτου χουντικού πρωθυπουργού, του Κωνσταντίνου Κόλλια. Ο ίδιος ο Γιώργος Παπαδόπουλος ανέλαβε πρωθυπουργικά καθήκοντα αργότερα, το Δεκέμβριο του 1967. Μαλάκας ήταν; Με την ίδια ρύθμιση αυξήθηκαν οι αποδοχές των υπουργών και υφυπουργών, από τις 22.400 στις 35.000 δρχ. Θεσπίστηκαν επίσης και ημερήσια «εκτός έδρας»- 1.000 δρχ για τον πρωθυπουργό και 850 για υπουργούς και υφυπουργούς. Να υπενθυμήσουμε ότι ο μέσος μηνιαίος μισθός, εκείνη την εποχή, ήταν 1.000 δρχ.

21η Απριλίου: Η συνοχή
Τα χρήματα που δήθεν εξοικονόμησε από την Βουλή διασπαθίστηκαν ακόμη περισσότερο με την εν μία νυκτί προαγωγή πολλών μεσαίων στρατιωτικών στελεχών σε ανώτατα και ανώτερα, ώστε να εξασφαλίσει την αποδοχή και την συνοχή τους. Αναλογικά η Ελλάδα είχε σε όλο το ΝΑΤΟ τους περισσότερους στρατηγούς και υποστράτηγους. Και όμως οι σημαντικότεροι των αρνητών της, δημοκράτες ένστολοι, όπως ο Παναγούλης και ο Μουστακλής, πιστοί στο Σύνταγμα, είχαν την μοίρα που είχαν…
Ο ίδιος ο προπαγανδιστικός υπεύθυνος της χούντας, εκδότης της εφημερίδας «Ελεύθερος Κόσμος», Σάββας Κωνσταντόπουλος, έγραψε: «Εδημιουργήθη μία αποπνικτική ατμόσφαιρα σκανδάλων δια την οποίαν δεν δυνάμεθα ακόμη να γνωρίζωμεν μέχρι ποίου σημείου ανταπεκρίνετο εις την πραγματικότητα. Πάντως, αντιστοιχία υπήρχε οπωσδήποτε… Ατομικά ρουσφέτια, προσωπικαί εξυπηρετήσεις, τακτοποιήσεις συγγενών».
Έφτασαν στο σημείο οι θρησκευάμενοι που ωρύονταν για την ιερότητα του θεσμού κατά των τεντιμπόηδων να αλλάξουν τον Νόμο περί διαζυγίων ώστε να διαλυθεί ο γάμος της Δέσποινας για να παντρευτεί τον δικτάτορα.
21η Απριλίου: Εξυπηρετήσεις
Συνεχίζει ο ακροδεξιός, μα έντιμος στο συγκεκριμένο, Κωνσταντόπουλος: «Λυπούμαι, διότι είμαι υποχρεωμένος να μνημονεύσω και ένα άλλο εκτάκτως λυπηρόν φαινόμενον. Ενεφανίσθη και αναπτύσσεται μία νέο-φαυλοκρατία. Ατομικά ρουσφέτια, προσωπικαί εξυπηρετήσεις, τακτοποιήσεις συγγενών, ατομική προβολή και ούτω κάθε εξής» («Αρχείο Καραμανλή», τ. 7ος).
Ο Παπαδόπουλος δεν ήταν διαφορετικός, παρά το αφήγημα των λοβοτομημένων ακροδεξιών, από τους φαυλοκράτες. Πιο ασύδοτος ήταν: έκανε τον έναν αδελφό του, τον Κωνσταντίνο, στρατιωτικό ακόλουθο, Γενικό Γραμματέα του Υπουργείου Προεδρίας, Περιφερειακό Διοικητή Αττικής και «υπουργό παρά τω πρωθυπουργώ». Ενώ τον Χαράλαμπο, μπον βιβέρ που δεν ήθελε πολλές υποχρεώσεις, τον έκανε ΓΓ του Υπουργείου Δημόσιας Τάξης.

21η Απριλίου: Οι υποστηρικτές
Είναι γνωστό ότι ο Παπαδόπουλος είχε στη διάθεσή του βίλα του Αριστοτέλη Ωνάση στο Λαγονήσι. Η αλλαξοκωλιά ήταν ότι ο Παπαδόπουλος στήριζε τον Ωνάση στη διαμάχη που είχε με άλλους «Κροίσους» της εποχής για το περιβόητο τρίτο διυλιστήριο της χώρας, ενώ το άλλο «πρωτοπαλίκαρο» του καθεστώτος, ο Νίκος Μακαρέζος, έπαιζε τον Νιάρχο. Οι εφοπλιστές που δεν φορολογήθηκαν ουσιαστικά ποτέ (ούτε πριν την δικτατορία ούτε μετέπειτα…), ανακήρυξαν τον Παπαδόπουλο επίτιμο πρόεδρο τους το 1972.
Ο Παττακός ανέθεσε στο γαμπρό του, τον Αντρέα Μεϊντάση, όλες τις μεγάλες κατασκευές στην Αττική. Τα σκάνδαλα του Λαδά -τα γνωστά θαλασσοδάνεια σε ημετέρους υπέρ της τσέπης του και εις βάρος του ελληνικού δημοσίου και ιδίως των τότε ακόμα κρατικών τραπεζών- και του Ρουφογάλη, τους οδήγησαν σε έναν εξαιρετικά έκλυτο βίο την ίδια ώρα που όσοι ονειρεύτηκαν έναν άλλον τόπο και έναν άλλον κόσμο βασανίζονταν σε κελιά και ξερονήσια (Βλέπε έκθεση της Διεθνούς Αμνηστείας του 1972), «θορυβώδεις δεξιώσεις, δημοσίας εμφανίσεις με μεγαλοπλουσίους, επίδειξιν πλούτου» (εκφράσεις του Σάββα Κωσταντόπουλου αν και ο λογοκριμένος τύπος δεν μπορούσε να γράψει τίποτα πέρα από ρεπορτάζ για φωτομοντέλες και εορτές εις το Στάδιον).
21η Απριλίου: Τα σκάνδαλα
«Τον Αύγουστο και το Σεπτέμβριο του 1974, το περιοδικό «Ταχυδρόμος» αποκάλυψε δυο σχετικά έγγραφα του Ρουφογάλη. Μια κατηγορία δανείων αναφερόταν ως «χαριστικά και επισφαλή». Στα «χορηγηθέντα» δάνεια καταγραφόταν ποσό άνω του 1,5 δισεκατομμυρίου και στα «υπό έγκρισιν» πάνω του 1,6 δισεκατομμυρίου δρχ.»
Ενώ «ο Μακαρέζος διόρισε τον κουνιάδο του, Αλέξανδρο Ματθαίου, υπουργό Γεωργίας και -αργότερα- Βόρειας Ελλάδας. «Αι βέβαιοι μικρολοβιτούραι του Ματθαίου» καταγγέλθηκαν από τον Ευάγγελο Αβέρωφ (Οκτώβριος 1968).
Για την κατασκευή της Εγνατίας ο Μακαρέζος υπέγραψε με τον εργολάβο Ρόμπερτ Μακντόναλντ, σύμβαση (ΦΕΚ 1969/Α/15) ύψους 150 εκατομμυρίων. Ο Ρόμπερτ τα πήρε, η Εγνατία (που θα γινόταν από την ελλειπή Δημοκρατία) δεν έγινε ποτέ. Ο Ρόμπερτ δεν διώχθηκε ποτέ. Στην υγειά μας!
21η Απριλίου: Το μυστρί
Να προσθέσουμε το Μέγα Τάμα της ανέγερσεως ενός μεγαλοπρεπούς ναού του Σωτήρος στα Τουρκοβούνια «το τρίτο αρχιτεκτονικό οικοδόμημα των Αθηνών, μετά τον κλασσικό Παρθενώνα και τον Βυζαντινό Λυκαβηττό», (απίστευτη αμετροέπεια ε;) κατά την «Ηχώ των Ενόπλων Δυνάμεων». Για τον σκοπό αυτόν (με την συνδρομή των πρόθυμων ακαδημαϊκών δημαρχαίων και λοιπών γραβατάκηδων που έπειθαν τον κοσμάκη αφού τόσοι κύριοι με γραβάτες το έλεγαν!) και υπό την εποπτεία της κορυφαίας χουντικής «τριανδρίας», μαζεύτηκαν 453,3 εκατομμύρια δρχ, ο ναός δεν έγινε ποτέ και τα 406 εκατομμύρια από τότε αγνοούνται. Μάλιστα το Ταμείο καταγγέλθηκε από τον ίδιον τον σκοτεινό δικτάτορα Ιωαννίδη.

Αυτό, μαζί τα «κρέατα Μπαλόπουλου» ή «κρέατα Αργεντινής» (όπως έλεγε η διαφήμιση) , ήταν ίσως τα πιο εμβληματικά σκάνδαλα της χούντας. Ο Μιχάλης Μπαλόπουλος ήταν υφυπουργός Εμπορίου που έγινε σύνθημα και στα γήπεδα. Είχαν απαγορεύσει για ένα διάστημα την διανομή ντόπιου κρέατος (αγάπη για την ντόπια οικονομία!) και χρηματίζονταν «κατά συρροήν» από μεγαλέμπορους της Ροδεσίας που επεδίωκαν να αποκτήσουν μονοπωλιακά προνόμια στην εισαγωγή σάπιου κρέατος στην Αφρική (εεε συγγνώμη, στην Ελλάδα!) που συνοδεύτηκαν από ολιγοπώλια και ανατιμήσεις «Η προαναφερθείσα εντολή του Παττακού ήταν γραπτή και αναγνώστηκε στο δικαστήριο.»
21η Απριλίου: Οι αναθέσεις
Πριν κλείσουν καν ένα μήνα! στην εξουσία, την Δευτέρα, 15 Μαΐου 1967 ανέθεσαν στην αμερικανική εταιρεία Litton το ακαθόριστο έργο της παροχής «υπηρεσιών οργανώσεως και διεκπεραιώσεως της οικονομικής αναπτύξεως», στην Κρήτη και τη Δυτική Πελοπόννησο. «Υποτίθεται ότι η εταιρεία θα φρόντιζε να γίνουν επενδύσεις ύψους 840 εκατομμυρίων δολαρίων για 12 χρόνια. Το ελληνικό δημόσιο της έδωσε ως προκαταβολή 1,2 εκ. δολάρια και ανέλαβε τις εξής υποχρεώσεις: Να καλύψει όσα έξοδα θα έκανε η Litton για να «αναπτυξιακό της έργο» συν 11% ως ποσοστό κέρδους, αλλά να εξασφαλίσει και προμήθεια 2% επί της αξίας κάθε επένδυσης, από αυτές που θα «έφερνε» η εταιρεία.» (πιο διαπλεκόμενη αποικιοκρατία πεθαίνεις).
Κατά σύμπτωση, (κι ενώ είχε προηγηθεί το μέγα σκάνδαλο της Πεσινέ επί Καραμανλή προ χούντας, που κάλυψε η κυβέρνηση των Αποστατών, τμερικά πράγματα δεν αλλάζουν ποτέ!) «ίδια, περίπου, ρύθμιση για τη Litton είχε προωθήσει στη Βουλή το 1966 μια από τις «κυβερνήσεις των αποστατών» –εκείνη του Στεφανόπουλου», με Υπουργό συντονισμού τον Κωνσταντίνο Μητσοτάκη «Οι αντιδράσεις των άλλων πολιτικών δυνάμεων, όμως, ακύρωσαν το εγχείρημα, το Σεπτέμβριο του έτους εκείνου. Για την ακρίβεια, το ανέβαλαν για οκτώ μήνες.»
21η Απριλίου: Το αποτέλεσμα
Βέβαια περιττό να ειπωθεί πως κανέναν επενδυτή δεν έφερε η Litton, δήλωνε όμως έξοδα και πληρωνόταν από το ελληνικό κράτος! «Εμπράκτως η ίδια η χούντα αναγνώρισε το φιάσκο της ανάθεσης, τερματίζοντας την ισχύ της σύμβασης, την Τετάρτη, 15 Οκτωβρίου 1969 (ΦΕΚ 1969/Α/268). Όμως -όλα κι όλα- η Litton πήρε και το επιπρόσθετο 11% επί των δηλωθέντων εξόδων της!»
«Αυτό που η χούντα ομολόγησε εμπράκτως, νωρίτερα το είχε δηλώσει ευθαρσώς στο περιοδικό «Ramparts» ο Ρόμπερτ Αλαν, υπεύθυνος του γραφείου της εταιρείας στην Αθήνα: «Τα κέρδη μας είναι ασφαλώς μεγάλα, διότι ουσιαστικά δεν κάνουμε εμείς επενδύσεις».

«Ο Αλαν είχε κάθε λόγο να συμπαθεί το δικτατορικό καθεστώς και ουδέποτε έκρυψε αυτή του την… αγάπη. Όταν κάποτε κλήθηκε να σχολιάσει τα βασανιστήρια και τις διώξεις σε βάρος των αντιφρονούντων, είπε: «Οι περισσότεροι εξόριστοι και φυλακισμένοι ζουν σε νησιά, όπως είναι η Καταλίνα (σ.σ. θέρετρο στην Καλιφόρνιας). Είναι ελεύθεροι να πηγαίνουν και να έρχονται. Αναπνέουν καθαρό αέρα, βρίσκονται κάθε μέρα σε ωραίο ηλιόλουστο περιβάλλον και απλώς δεν έχουν επικοινωνία με τον έξω κόσμο»!!
21η Απριλίου: Οι ημεδαποί
Βέβαια ο ΜακΝτόναλντ δεν ήταν ο μόνος. Υπήρχαν και «δικά μας παιδιά». Τον Μάιο του 1972, η χούντα απάλλαξε τον Ελληνοαμερικανό επιχειρηματία Τομ Πάππας από τις αντισταθμιστικές υποχρεώσεις, για έξι αγροτοβιομηχανικές μονάδες σε διάφορες περιοχές της χώρας (ΦΕΚ 1972/Α/72). Άλλη τρελή διασπάθιση δημοσίου χρήματος σε τσέπες ημετέρων. Βέβαια την ίδια ώρα τάιζαν σανό με ταινίες υπέρ πατρίδος του φίλου του Πάππας, Τζέιμς Πάρις.
«Αυτό ήταν το δεύτερο χατίρι των συνταγματαρχών προς τον Πάππας. Το πρώτο – πιθανότατα και το μεγαλύτερο – είχε γίνει τέσσερα χρόνια νωρίτερα (ΦΕΚ 1968/Α/201). Ήταν το «πράσινο φως» για τα εργοστάσια εμφιάλωσης της Coca- Cola, το οποίο είχαν αρνηθεί να «συνάψουν» οι προδικτατορικές κυβερνήσεις, θεωρώντας το συγκεκριμένο σχέδιο του επιχειρηματία άκρως ανταγωνιστικό προς την εγχώριο παραγωγή αναψυκτικών.»
21η Απριλίου: Η υποστήριξη
Η φαυλότητα ήταν τόσο μεγάλη που διορίστηκε υπουργός Δημόσιας Τάξης ένας προσωπάρχης του επιχειρηματία, ο Παύλος Τοτόμης! (!!) και βέβαια πήρε την απόφαση η δύσμοιρη Ελλάδα να στείλει ένα μεγάλο ποσό (την ώρα που τμήματα του Αμερικάνικου λαού σκοτώνονταν στους δρόμους για το Βιετνάμ), για την υποστήριξη της εκλογικής εκστρατείας του συντηρητικού Ρίτσαρντ Νίξον!
Σύμφωνα με μαρτυρία του Έλληνα δημοσιογράφου Ηλία Δημητρακόπουλου, που ζούσε στην Ουάσιγκτον, «η χούντα ενίσχυσε το ταμείο της προεκλογικής εκστρατείας του Νίξον με 549.000 δολάρια.», ανακύκλωση βρώμικων χρημάτων της CIA προς αποφυγήν του κομμουνιστικού κινδύνου που έμενε σε μεγάλο ποσοστό σε χέρια ντόπιων καθαρών.
Σύμπτωση: Η Ένωση Κέντρου και η ΕΔΑ είχαν καταγγείλει ως προνομιακούς… μέχρι αηδίας τους όρους της επένδυσης που είχε κάνει στη Θεσσαλονίκη, με το διυλιστήριο της ESSO, το ’62. Το φθινόπωρο του ’64, μάλιστα, η κυβέρνηση της Ένωσης Κέντρου επέβαλλε στον Πάππας τροποποίηση της συγκεκριμένης σύμβασης, βάζοντας τα με αμερικάνικα κεφάλαια.

21η Απριλίου: Η στέγαση
Το 1970 οι δικτάτορες θεσμοθέτησαν τη στεγαστική αποκατάσταση «αξιωματικών διαδραματισάντων εξέχοντα ρόλον» στο πραξικόπημα. Την Τετάρτη, 30 Δεκεμβρίου 1970, νομοθέτησαν τα «περί ευθύνης υπουργών». Μεταβατική διάταξη (παρ. 48) του ΝΔ 802 που όριζε ότι δεν μπορούσε να ασκηθεί δίωξη εναντίον υπουργού ή υφυπουργού της δικτατορίας, παρά μόνο εάν το αποφάσιζαν οι… συνάδελφοί του.
Την ίδια ώρα που η πλέμπα έτρωγε σάπιο κρέας υπερτιμημένο, και πέρα από τις δεκάδες απ” ευθείας αναθέσεις έργων σε διάφορες «μικρότερες» δικές τους εταιρείες, σημείωνε Ντέλλας Ρουφογάλη: «Αρχίζω να ράβω την καινούρια μου γκαρνταρόμπα στους μετρ της ραπτικής… Εγώ εξακολουθώ να φέρομαι φιλικά προς τους παλιούς γνωστούς και τους καινούριους, πλούσιους φιλοχουντικούς επιχειρηματίες που πληθαίνουν μέρα με τη μέρα μαζί με τα ραβασάκια για ρουσφέτια. Αισθάνομαι πως έχω υποχρέωση να εξυπηρετήσω τους πάντες. Ο Μιχάλης συνήθως δεν αρνείται. Γεύομαι τη δύναμη της εξουσίας, και με μαγεύει» (Λεωνίδας Παπάγος, «Σημειώσεις 1967-1977»)….. «Την επόμενη βδομάδα καινούρια δώρα, καινούριες ανθοδέσμες, φρέσκα ψάρια απ’ όλα τα νησιά της Ελλάδας, κούτες με το καλύτερο χαβιάρι της Περσίας και παγωμένα καβούρια της Αλάσκας καταφθάνουν στο σπίτι. Δεν ξέρω τι να τα κάνω».
21η Απριλίου: Η σιωπή
Την ίδια εποχή οι πολλοί, οι φαύλοι «νοικοκυραίοι» που τώρα αναζητούν την καθαρότητα στη χούντα, σιωπούσαν. Και κάποιοι κοιτούσαν το δικό τους θηρίο (όπως άνθρωποι στα όπου γης καθεστώτα) και κάποιοι έπαιζαν τον ρόλο του θηρίου. Όλη η ανθρώπινη αξιοπρέπεια ήταν σε αυτό το κοίταγμα των ματιών. Όλη η απόσταση που χωρίζει τον άνθρωπο και το ζώο από το δίποδο κτήνος. «Και πες μου αν έχει ο βασανιστής σου, αν έχει στόμα μάτια και λαιμό…»
Στην ιερή μνήμη του Σπύρου Μουστακλή, πότε θα βάλουν την ιστορία του στα σχολεία, όταν το άγαλμα του έχει την αντιμετώπιση που έχει από τον νέο Δήμο. Προσπαθείτε να καθιερώσετε την αμνησία του ιστορικού αναθεωρητισμού αλλά δεν θα σας κάνουμε το χατίρι να ξεχάσουμε.
«Η θέληση μας να θυμόμαστε είναι η θέληση μας ν αντισταθούμε σε έναν βάρβαρο κόσμο» J. Neastle
