Παλαιστίνη

ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ

ΜΕ ΟΠΛΟ ΤΗ ΔΙΑΝΟΗΣΗ

Παλαιστίνη: γράφει ο Γιάννης Φραγκούλης

Μπορεί μία μικρή χώρα να παράξει πολιτισμό; Μάλιστα υψηλών προδιαγραφών; Ακόμα και όταν είναι υπό κατοχή; Μπορεί! Το έχουν αποδείξει κάμποσες χώρες. Δεν είναι τώρα το θέμα μας πόσες είναι αυτές. Ούτε καν ποιες ήταν οι ιστορικές στιγμές. Αυτό για το οποίο μιλάμε είναι η Παλαιστίνη. Οι ιδιομορφίες είναι πολλές. Για ένα κράτος που στην εποχή μας είναι ένα από τα μοναδικά παραδείγματα.

ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ: ΟΙ ΙΣΤΟΡΙΚΕΣ ΚΑΤΑΒΟΛΕΣ

Οι ίδιοι οι Παλαιστίνιοι δέχονται ότι οι ρίζες τους κρατούν και από την Κρήτη. Στην αρχαία εποχή οι Κρήτες που είχαν μεταναστεύσει εκεί βοήθησαν τους Χεταίους στον πόλεμο. Νίκησαν και έγιναν κύριοι των εδαφών αυτών. Προς τιμή τους ονόμασαν αυτή τη χώρα Φιλιστίνη. Ο προφορικός λόγος τη Φιλιστίνη την έκανε Παλαιστίνη. Τώρα, βέβαια, κατά πόσο αυτή η αρχαία ρίζα είναι ακόμα κραταιά, αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα. Οι εθνικές επιμιξίες είναι πολλές. Όχι μόνο εκεί. Τις έχουμε δει και στη δική μας πατρίδα.

Το θέμα είναι ότι η Παλαιστίνη ανήκει στον αραβικό κόσμο. Συγχρόνως, όμως, δεν υποστηρίζεται όπως θα περίμενε κανείς από τους Άραβες. Ένα από τα δυνατά όπλα τους είναι η μόρφωση. Αυτή ήταν η πεποίθηση και η «προσταγή» του Γιασέρ Αραφάτ. Πράγματι, οι Παλαιστίνιοι έχουν κυριεύσει με την πνευματική τους δύναμη τον αραβικό κόσμο. Το 1948 οι Άγγλοι τους ανάγκασαν με τη βία να παραχωρήσουν τα εδάφη τους στο Ισραήλ. Το πνεύμα τους δεν μπόρεσαν ποτέ οι Ισραηλινοί να το κυριεύσουν. Οι απάνθρωπες συμπεριφορές τους είναι γνωστές. Δε θα ήταν υπερβολή αν λέγαμε ότι πολλές φορές παρομοιάζονται με τις κτηνωδίες των ναζιστών: οι γυναίκες και τα παιδιά είναι κυρίως τα θύματα των στρατιωτικών επεμβάσεών τους.

ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ: ΚΡΑΤΟΣ ΥΠΟ ΚΑΤΟΧΗ

Μπορεί να έχαναν στις στρατιωτικές συγκρούσεις. Στη διπλωματία οι νίκες τους ήταν ένα γεγονός. Η στρατηγική τους ήταν αυστηρά προσδιορισμένη: Βήμα προς βήμα ήθελαν να πετύχουν να δομήσουν το δικό τους κράτος. Το πέτυχαν! Με μία βέβαια ιδιορρυθμία: πρόκειται για ένα κράτος υπό κατοχή. Τα παλαιστινιακά εδάφη στη Δυτική Όχθη είναι αυτόνομα και είναι υπό ισραηλινή κατοχή. Αυτό είναι μία αντίφαση. Δεν τους εμποδίζουν όμως να σχεδιάζουν το μέλλον. Να χαράζουν αυτές τις πολιτικές που θα τους οδηγήσουν κάποια στιγμή στην πλήρη αυτονομία.

Παλαιστίνη

Έναν τομέα αυτής της κρατικής πολιτικής που γνώρισε ο γράφων είναι η πολιτιστική παραγωγή. Πιο συγκεκριμένα το 2002 οργανώσαμε τη Συνάντηση Μεσογειακού Ανθρωπισμού. Από τις 7 μέχρι 13 Ιουνίου 2002, στην Αθήνα, στον κινηματογράφο Τριανόν προβλήθηκαν παλαιστινιακές ταινίες. Είχα την τύχη να έρθω σε επαφή τόσο με τους πολιτειακούς παράγοντες της Παλαιστίνης όσο και με καλλιτέχνες. Αυτό που κατάλαβα από την πρώτη στιγμή ήταν ότι έχουμε να κάνουμε με ένα θέμα αρκετά σοβαρό. Με κάτι που δεν είναι μόνο καλλιτεχνικό αλλά και βαθύτατα πολιτικό.

ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ: Ο ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΣΤΗΝ ΠΡΩΤΗ ΓΡΑΜΜΗ

Έπρεπε να επιλέξουμε 25 ταινίες. Οι υποψήφιες ήταν περισσότερες από 40. Φυσικά είχε γίνει μία επιλογή από τους Παλαιστίνιους. Εγώ έπρεπε να κόψω τόσες για να φτάσουμε στο νούμερο 25. Ποιες όμως; Η μία ήταν καλύτερη από την άλλη. Δεν ήταν μόνο αυτό. Τα θέματά τους ήταν πολύ ενδιαφέροντα. Είχα μείνει έκπληκτος με τη δύναμη της αφήγησης, την αυστηρή φόρμα, το προσεχτικά στοχευόμενο πολιτικό μήνυμα.

Όταν ρώτησα τους Παλαιστίνιους συνεργάτες της διοργάνωσης, η απάντηση με άφησε άφωνο. Η κινηματογραφική παραγωγή ήταν τεράστια και πολύπλευρη. Δεν περιοριζόταν στην παραγωγή ταινιών μόνο. Είχαν επεκταθεί σε συμπαραγωγές με τηλεοπτικά κανάλια της Ευρώπης και της Αμερικής. Έκαναν σεμινάρια με πολιτιστικά θέματα, δημοσιογραφία και ευρύτερη καλλιτεχνική δημιουργία στα στρατόπεδα των προσφύγων. Είχαν το δικό τους κανάλι και ραδιόφωνο. Έκαναν ένα Φεστιβάλ που γυρνούσε από στρατόπεδο σε στρατόπεδο επί δύο μήνες. Γύριζαν ταινίες που ο εικονολήπτης και ο σκηνοθέτης ήταν πολλές φορές στην πρώτη γραμμή του πυρός. Και αυτό είναι μόνο ένα μέρος.

ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ: Η ΣΥΓΚΡΙΣΗ

Μοιραία ήρθε η σύγκριση. Η ελληνική καλλιτεχνική δραστηριότητα σε σύγκριση με την παλαιστινιακή. Η πλάστιγγα έγερνε προς τη δεύτερη μεριά. Αν όμως σκεφτεί κανείς ότι έχουμε να κάνουμε με ισραηλινούς πολίτες που κυνηγιούνται από το κράτος του Ισραήλ, τότε το θέμα πάει αλλού. Αυτός ο προβληματισμός άφησε άφωνους τόσο την ηγεσία του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου όσο και τα ελληνικά κινηματογραφικά σωματεία. Στην Ελλάδα υπάρχει η απόλυτη ελευθερία να κάνουμε αυτό που θέλουμε. Στην Παλαιστίνη η κινηματογραφική παραγωγή είναι μία μορφή αντίστασης. Άρα διώκεται. Έλα όμως που έχει μπει στις περισσότερες τηλεοράσεις του κόσμου. Διδάσκεται σε πανεπιστήμια παγκοσμίως, συμπεριλαμβανομένων και των αμερικάνικων! Εμείς;

Προσπαθήσαμε να «κλέψουμε» λίγη από τη δυναμική τους. Να καταλάβουμε τι κάνουν και με ποιο τρόπο. Τους είδαμε σα μαχητές και σαν καλλιτέχνες. Ξεφύγαμε από την έκσταση και καταφύγαμε στη μελέτη. Ως μέλη της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου αυτό ήταν η δεύτερη φύση μας. Ο Γεράσιμος Βάκρος και εγώ δουλέψαμε σκληρά. Η αμοιβή μας ήταν οι πλούσιες γνώσεις και η εκτίμηση των Παλαιστινίων αγωνιστών. Και δεν ήταν λίγο αυτό.

Παλαιστίνη

ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ: Η ΑΝΑΦΟΡΑ ΜΑΣ

Σχεδόν 20 χρόνια μετά ήρθε ο καιρός αυτά τα πρακτικά να δουν το φως της δημοσιότητας. Να γνωρίσει ο κόσμος τι είναι, περίπου, ο παλαιστινιακός κινηματογράφος. Να καταλάβει στην πράξη ότι ο Παλαιστίνιος δεν είναι τρομοκράτης αλλά θύμα μιας σκληρής και ολοκληρωτικής πολιτικής. Να μάθει ότι μαζί με τους Παλαιστίνιους υπάρχουν και Ισραηλινοί αριστεροί που παλεύουν για την ειρήνη.

Αυτά τα κείμενα θα δημοσιευτούν εδώ. Ίσως γίνει και κάτι άλλο. Τρώγοντας έρχεται η όρεξη. Και το φαγητό των Παλαιστινίων είναι πλούσιο και πολύ θρεπτικό για το νου του ανθρώπου. Θα αναφερθούμε εκτενώς στις διεργασίες αυτής της Συνάντησης, το καλοκαίρι του 2002.

 

Διαβάστε τα άρθρα πολιτικής

Δείτε τα βίντεο που έχουμε ετοιμάσει



ΒΙΟΓΡΑΦΙΚΟ Ο Γιάννης Φραγκούλης γεννήθηκε στην Αθήνα, το 1960, όπου τέλειωσε το εξατάξιο γυμνάσιο. Σπούδασε χημεία στον Καναδά, στο Μόντρεαλ (Quebec), στο Μόνκτον (New Brunswick) και στην Ορλεάνη (Γαλλία). Το 1989 σπούδασε φωτογραφία στην ΑΚΤΟ, στην Αθήνα. Παρακολούθησε σεμινάρια σημειωτικής, με το Δημήτρη Τσατσούλη (φωτογραφίας, λογοτεχνίας και θεάτρου), στο Ελληνοαμερικάνικο Κολλέγιο. Το 2009 τέλειωσε το Master in Arts, από το Middlesex University, με θέμα της διατριβής του, «Ο μύθος, μια αφηγηματική διακειμενικότητα». Το 1989 άρχισε να αρθρογραφεί και το 1990 ξεκίνησε να γράφει κριτικές κινηματογράφου. Το 1992 έγινε μέλος της Πανελλήνιας Ένωσης Κριτικών Κινηματογράφου, της οποίας έχει διατελέσει Πρόεδρος, και της FIPRESCI. Το 1994 έγινε μέλος του «Μικρό» (Σωματείο για την ταινία μικρού μήκους), στο οποίο ήταν Πρόεδρος για δύο θητείες. Το 2000 ξεκίνησε να διδάσκει σε σεμινάρια κινηματογράφου στην Ένωση Τεχνικών Κινηματογράφου και Τηλεόρασης (ΕΤΕΚΤ), στο «Μικρό», στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, στο Μουσείο Κινηματογράφου, στο Μικρό Πολυτεχνείο, στη Σχολή Κινηματογράφου Λυκούργου Σταυράκου, στο δικό του χώρο και σε συνεργασία με τη filmfabrik Productions, στη Θεσσαλονίκη, όπου διδάσκει κινηματογράφο μέχρι σήμερα στο Κινηματογραφικό Εργαστήρι Fabula, το οποίο διευθύνει. Συμμετείχε στο στρογγυλό τραπέζι της FIPRESCI, στην Κωνσταντινούπολη και στη Φιλιππούπολη με θέμα τον βαλκανικό κινηματογράφο. Συμμετείχε σε κριτικές επιτροπές στα Κρατικά Βραβεία Ποιότητας και σε Φεστιβάλ, στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Είναι επιστημονικός σύμβουλος του Εργαστηρίου Almakalma, το οποία ερευνά τον Ενιαίο Παραστατικό Χώρο (Performance). Κείμενά του έχουν δημοσιευτεί στην εφημερίδα Εξόρμηση, στην οποία ήταν υπεύθυνος του πολιτιστικού τμήματος, στην Αθηναϊκή, στη Νίκη, στο Μανδραγόρα, στην Ουτοπία, στη Σύγχρονη Εκπαίδευση, στον κατάλογο του Φεστιβάλ της Λάρισας, στη Γραφή, στο Κ.ΛΠ., στο Ριζοσπάστη και στο Αλμανάκ της ΠΕΚΚ. Ίδρυσε το περιοδικό «αντι-Κινηματογράφος», στο οποίο ήταν διευθυντής σύνταξης, το 1992, το περιοδικό «Κινηματογράφος και Επικοινωνία», στο οποίο ήταν διευθυντής, το 2000. Επιμελήθηκε και συνπαρουσίασε, μαζί με τον Κώστα Σταματόπουλο, την εκπομπή «Cineπλάνο», στο 902TV, από το 2008 έως το 2009. Ήταν υπεύθυνος για τους διαδικτυακούς τόπους www.cinemainfo.gr και www.theaterinfo.gr. Ίδρυσε και διεύθυνε το greeceactuality.wordpress.com. και τώρα διευθύνει και αρθρογραφεί στα www.filmandtheater.gr και www.thessalonikinfo.gr. Έχει μεταφράσει το βιβλίο του Jean Mitry, «Ο ρυθμός και η μουσική στον κινηματογράφο», έχει γράψει τα βιβλία «Η κωμωδία στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο», εκδ. Έλευσις, το 2006, «Τι είναι ο κινηματογράφος;», εκδ. Κέντρο Πολιτιστικών Μελετών (σειρά νεανική Βιβλιοθήκη) και «Κώστας Φέρρης», εκδ. της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών. Έχει οργανώσει διάφορες εκδηλώσεις στην Ελλάδα, όπως το Αφιέρωμα στον Παλαιστινιακό Κινηματογράφο, το 2002, την Εβδομάδα Κλασικού Ιαπωνικού Κινηματογράφου και την Εβδομάδα Σύγχρονου Ευρωπαϊκού Κινηματογράφου, το 2002, ως μέλος της Π.Ε.Κ.Κ. Ήταν καλλιτεχνικός διευθυντής του Πανοράματος Νέων Δημιουργών, στο Ε.Κ.Θ., στη Θεσσαλονίκη, και ιδρυτής της Κινηματογραφικής Λέσχης Solaris, η οποία δραστηριοποιείται πλέον στη Θεσσαλονίκη. Διευθύνει το Αφηγηματικό Εργαστήριο Fabula, που ερευνά τον Ενιαίο Παραστατικό Χώρο. Έχει σκηνοθετήσει τρείς ταινίες μικρού μήκους, οι δύο πτυχιακές για το Master στο πανεπιστήμιο Middlesex, και την ταινία-ντοκιμαντέρ μεγάλου μήκους, «Η αγία της αρχαίας Μαντινείας». ΦΙΛΜΟΓΡΑΦΙΑ «Μέσα από τις βιτρίνες», 8΄, 2009, σκηνοθεσία «Nafasz», 7΄, 2009, σκηνοθεσία «Η αγία της αρχαίας Μαντινείας», 50΄, 2010, ντοκιμαντέρ, σκηνοθεσία «Στιγμή απολιθωμένη», 31΄, 2010, ντοκιμαντέρ, σκηνοθεσία «Η τελευταία λατέρνα», 6΄, 2010, σεναριακή επιμέλεια «Το κλειδί της επιστροφής», 13΄, 2015, σεναριακή επιμέλεια «Το συρματόπλεγμα», 19΄, 2015, σεναριακή επιμέλεια «Στο Τσινάρι», 7΄, 2017, σκηνοθεσία «Sotos, ζωγράφος αει…πράγμων», 2020, 97΄, σκηνοθεσία-φωτογραφία ΒΙΒΛΙΑ «Ο ρυθμός και η μουσική στον κινηματογράφο», του Jean Mitry, μετάφραση, εκδ. Entracte και Σύγχρονη Εκπαίδευση, Αθήνα, 2001 «Τι είναι ο κινηματογράφος;», εκδ. Κέντρο Πολιτιστικών Μελετών, Αθήνα, 2004 «Κώστας Φέρρης», εκδ. Εταιρεία Ελλήνων Σκηνοθετών, Αθήνα 2004 «Η κωμωδία στον παλιό ελληνικό κινηματογράφο», εκδ. Έλευσις, Τρίπολη, 2006


'ΠΑΛΑΙΣΤΙΝΗ' has no comments

Be the first to comment this post!

Would you like to share your thoughts?

Your email address will not be published.

Copyritght 2022 Thessalonikinfo / All rights reserved